Co do zasady tuje na własnej działce można usunąć bez zezwolenia, ale w wielu przypadkach trzeba wcześniej zgłosić zamiar wycinki. Przy tujach rosnących jako krzewy decyduje zwykle powierzchnia skupiska, a gdy roślina ma formę drzewa – obwód pnia. Znaczenie ma też cel usunięcia, własność gruntu oraz ewentualna ochrona gniazd i siedlisk.
Kiedy wycinka tui wymaga zgłoszenia?
Jeżeli tuje rosną na nieruchomości należącej do osoby fizycznej i są usuwane na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą, podstawową procedurą jest zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa lub krzewu. Nie jest to to samo co zezwolenie. Zgłoszenie jest co do zasady bezpłatne, a urząd może wnieść sprzeciw w ustawowym terminie.
Najpierw trzeba ustalić, czy dana tuja jest traktowana jako krzew, czy jako drzewo. Tuje sadzone w szpalerach najczęściej mają formę krzewów, lecz duży, pojedynczy egzemplarz z wyraźnym pniem może podlegać zasadom dotyczącym drzew. Błędna klasyfikacja może prowadzić do złożenia niewłaściwego dokumentu.
Jakie parametry decydują o formalnościach?
Przy krzewach liczy się powierzchnia skupiska, natomiast przy drzewach – obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm od ziemi. Najważniejsze rozróżnienia przedstawia tabela:
| Rodzaj rośliny | Kryterium | Wymóg prawny |
|---|---|---|
| Tuja jako krzew | Skupisko o powierzchni do 25 m² | Zwykle brak zgłoszenia, z uwzględnieniem wyjątków dotyczących między innymi terenów zabytkowych i pasa drogowego |
| Tuja jako krzew | Skupisko o powierzchni powyżej 25 m² | Zgłoszenie zamiaru usunięcia przy wycince na cel prywatny |
| Tuja jako drzewo | Obwód pnia do 50 cm na wysokości 5 cm | Zwykle brak zgłoszenia dla pozostałych gatunków drzew, o ile nie zachodzi inny wyjątek |
| Tuja jako drzewo | Obwód pnia powyżej 50 cm na wysokości 5 cm | Zgłoszenie na cele prywatne albo zezwolenie w sytuacjach, w których zgłoszenie nie ma zastosowania |
Próg 50 cm dotyczy gatunków innych niż między innymi topola, wierzba, klon jesionolistny, klon srebrzysty, kasztanowiec, robinia akacjowa i platan. Tuje nie należą do grup objętych wyższymi progami, dlatego przy formie drzewa należy przyjąć limit właściwy dla pozostałych gatunków.
Zgłoszenie nie kończy się wydaniem decyzji o zgodzie. Urząd może przeprowadzić oględziny i wnieść sprzeciw. Zezwolenie jest natomiast decyzją administracyjną wymaganą w przypadkach, w których nie można skorzystać ze zgłoszenia, na przykład przy określonych nieruchomościach lub gdy wycinka jest związana z działalnością gospodarczą.
Jak zgłosić zamiar wycięcia tui?
Procedura nie jest skomplikowana, ale przed złożeniem dokumentów trzeba zebrać podstawowe informacje. Kolejne czynności wyglądają następująco:
- Sprawdź działkę i rośliny – ustal, kto jest właścicielem gruntu, zmierz powierzchnię skupiska krzewów albo obwód pnia i oceń, czy wycinka ma związek z działalnością gospodarczą.
- Przygotuj zgłoszenie – podaj dane właściciela, adres lub numer działki, opis roślin przeznaczonych do usunięcia, ich liczbę oraz planowany termin wycinki.
- Dołącz mapę lub rysunek – zaznacz na nim położenie tui na działce. Urząd może wymagać także dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości albo zgody właściciela, jeśli zgłoszenia dokonuje inna osoba.
- Złóż dokument w urzędzie – właściwy jest zwykle urząd gminy lub miasta, najczęściej Wydział Ochrony Środowiska. Przed wizytą sprawdź lokalne wymagania oraz możliwość złożenia dokumentów elektronicznie.
- Odczekaj na stanowisko urzędu – organ ma 21 dni na przeprowadzenie oględzin od dnia doręczenia zgłoszenia. Jeżeli w ciągu 14 dni od oględzin nie otrzymasz sprzeciwu, można co do zasady usunąć rośliny, nie później jednak niż przed upływem 6 miesięcy od planowanego terminu wskazanego w zgłoszeniu.
W praktyce przed rozpoczęciem prac najlepiej skontaktować się z lokalnym Wydziałem Ochrony Środowiska. Urząd może wskazać właściwy formularz, potwierdzić sposób pomiaru oraz poinformować o dodatkowych ograniczeniach obowiązujących na konkretnej działce.
Na co uważać przed wycinką?
Brak formalności nie oznacza pełnej dowolności. Tuje mogą być miejscem gniazdowania ptaków albo schronieniem innych chronionych zwierząt. Ochrona gatunkowa obowiązuje przez cały rok, a nie tylko w umownie wskazanym okresie lęgowym. Nie wolno niszczyć czynnych gniazd, siedlisk ani umyślnie płoszyć chronionych zwierząt.
Jeżeli podczas oględzin przed pracami zostanie znalezione aktywne gniazdo, wycinkę należy odłożyć albo skonsultować jej zakres z osobą mającą odpowiednią wiedzę przyrodniczą. W razie wątpliwości może być potrzebne zezwolenie dotyczące odstępstwa od zakazów ochrony gatunkowej.
Osobne zasady mogą dotyczyć działki wpisanej do rejestru zabytków, terenów zieleni, pasa drogowego albo gruntu należącego do gminy. W takich przypadkach właściwy organ i wymagane dokumenty mogą być inne. Jeżeli tuje rosną na nieruchomości wspólnej, pojedynczy właściciel lokalu nie może samodzielnie zlecić ich usunięcia.
Nie należy też utożsamiać wysokości tui z wysokością ogrodzenia. Próg 2,20 m w Prawie budowlanym dotyczy określonych formalności przy budowie ogrodzenia, a nie ogólnego limitu wysokości żywopłotu. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może jednak wprowadzać dodatkowe ograniczenia, dlatego warto sprawdzić MPZP w gminie.
Usunięcie tui bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia może skutkować administracyjną karą pieniężną. Przed wycinką sprawdź więc parametry roślin, własność gruntu, przeznaczenie prac i ewentualne siedliska chronionych gatunków. Jeżeli nie masz pewności, czy tuja jest krzewem czy drzewem albo jaki organ jest właściwy, skonsultuj sprawę z urzędem przed rozpoczęciem prac.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy prawnej ani potwierdzenia aktualnych wymagań we właściwym urzędzie.
