Gruntowa pompa ciepła

Jak wygląda pompa ciepła gruntowa i jak działa?

Autor: Redakcja plusoutlet.pl Opublikowano Czas czytania: 4 min

Gruntowa pompa ciepła wygląda jak kompaktowa szafka lub wysoka lodówka ustawiona wewnątrz budynku. Jej druga, równie ważna część znajduje się pod ziemią – to kolektor poziomy albo pionowy, który po zakończeniu prac staje się niewidoczny. W przeciwieństwie do pompy powietrznej system gruntowy nie wymaga dużego wentylatora na elewacji ani na zewnętrznej jednostce.

Jak wygląda jednostka wewnętrzna?

Najbardziej widocznym elementem instalacji jest jednostka wewnętrzna. Zwykle ma estetyczną, białą lub szarą obudowę i formę stojącej szafki typu tower. Rozmiar zależy od modelu oraz tego, czy urządzenie ma wbudowany zasobnik ciepłej wody użytkowej. Pompę umieszcza się najczęściej w kotłowni albo pomieszczeniu gospodarczym, choć cicha praca pozwala czasem zainstalować ją także w innym miejscu.

Na froncie znajduje się panel sterowania, często z ekranem dotykowym. Za obudową ukryte są elementy odpowiedzialne za odbiór, podnoszenie i przekazywanie temperatury. W zależności od konstrukcji urządzenia mogą się tam znajdować:

  • Obudowa – chroni podzespoły i nadaje urządzeniu jednolity, uporządkowany wygląd.
  • Panel sterowania – służy do ustawiania temperatury oraz trybu pracy instalacji.
  • Sprężarka – podnosi ciśnienie i temperaturę czynnika roboczego.
  • Wymienniki ciepła – przekazują energię między obiegiem gruntowym, czynnikiem chłodniczym i instalacją budynku.
  • Zasobnik ciepłej wody użytkowej – występuje w wybranych wersjach jako część zintegrowana z pompą.

Nie każdy model wygląda identycznie. Jednostka bez zasobnika może być niższa i węższa, natomiast wersja z wbudowanym zbiornikiem przypomina wysoką lodówkę. W obu przypadkach większość instalacji pozostaje uporządkowana wewnątrz obudowy, a na zewnątrz widoczne są głównie przyłącza rur, przewody i panel sterowania.

Co znajduje się pod ziemią?

Druga część systemu to dolne źródło ciepła, czyli rury ułożone w gruncie. Krąży w nich solanka – mieszanina wody i płynu niezamarzającego. Odbiera ona energię z ziemi i transportuje ją do jednostki znajdującej się w budynku.

Dolne źródło może mieć postać kolektora poziomego albo pionowego. Wybór zależy przede wszystkim od wielkości i kształtu działki, warunków gruntowych oraz możliwości wykonania prac. Podstawowe różnice przedstawia tabela:

Cecha Kolektor poziomy Kolektor pionowy
Wymagana powierzchnia Duża powierzchnia działki Niewielka powierzchnia na poziomie terenu
Sposób montażu Rury układa się w płytkich wykopach Rury umieszcza się w pionowych odwiertach
Typowa lokalizacja rur Około 1,2–1,5 m pod powierzchnią gruntu Na głębokości zależnej od projektu, czasem do około 100 m
Widoczność po zakończeniu prac Brak widocznych rur Brak widocznych rur

Przewiń tabelę w bok →

Kolektor poziomy wymaga rozłożenia rur na większym obszarze, dlatego nad instalacją trzeba odpowiednio zaplanować zagospodarowanie terenu. Po zasypaniu wykopów ogród może wyglądać jak wcześniej, choć sposób wykorzystania gruntu powinien uwzględniać obecność wymiennika.

Kolektor pionowy zajmuje mało miejsca na powierzchni działki, ale wymaga wykonania odwiertów i zastosowania pionowych sond. Po zakończeniu robót również nie widać rur ani urządzeń. Na działce mogą pozostać jedynie niewielkie punkty przyłączeniowe, zależnie od projektu instalacji.

Jak działa gruntowa pompa ciepła?

Działanie systemu można wyjaśnić jako odbiór energii z gruntu i przekazanie jej do ogrzewania domu. Solanka krąży w podziemnych rurach, ogrzewa się od gruntu, a następnie trafia do pompy ciepła. W wymienniku przekazuje energię czynnikowi chłodniczemu znajdującemu się w zamkniętym obiegu urządzenia.

Następnie sprężarka zwiększa ciśnienie czynnika, przez co rośnie jego temperatura. W kolejnym wymienniku, czyli skraplaczu, ciepło trafia do instalacji ogrzewania budynku – na przykład ogrzewania podłogowego – oraz do zasobnika ciepłej wody użytkowej. Schłodzony czynnik wraca do obiegu i może ponownie odebrać energię z gruntu.

Stabilna temperatura ziemi sprawia, że dolne źródło nie jest bezpośrednio zależne od chwilowej temperatury powietrza. To odróżnia pompę gruntową od powietrznej, której jednostka zewnętrzna ma wentylator pobierający energię z powietrza.

Co widać, a co pozostaje ukryte?

Po zakończeniu instalacji użytkownik widzi przede wszystkim urządzenie w budynku. Elementy znajdujące się w ogrodzie są zakopane lub prowadzone w odwiertach:

  • Widoczne – obudowa pompy, panel sterowania, przyłącza instalacyjne oraz ewentualny osobny zasobnik ciepłej wody.
  • Ukryte – rury kolektora, solanka, pionowe sondy i większość infrastruktury dolnego źródła.
  • Nieobecne na elewacji – duży wentylator i zewnętrzna jednostka typowe dla wielu pomp powietrznych.
  • Umieszczone w budynku – sprężarka, wymienniki, automatyka i pompy obiegowe.

Jakie wrażenie robi taka instalacja?

Gruntowa pompa ciepła jest rozwiązaniem dyskretnym. Nie zmienia wyglądu elewacji dużą jednostką zewnętrzną, a po zasypaniu kolektora nie zajmuje widocznego miejsca w ogrodzie. Sama jednostka wewnętrzna ma formę uporządkowanej szafki i zwykle nie wymaga osobnej, dużej kotłowni.

Uwaga instalatora: o wyglądzie całego systemu decyduje nie tylko obudowa pompy, ale też sposób wykonania dolnego źródła. Dobór między kolektorem poziomym a pionowym powinien wynikać z projektu, zapotrzebowania cieplnego budynku i warunków działki, a nie wyłącznie z dostępnego miejsca.

Najkrócej mówiąc, gruntowa pompa ciepła to kompaktowe urządzenie w domu oraz niewidoczna instalacja pod ziemią. Taka konstrukcja zapewnia cichą pracę i pozwala zachować estetykę budynku oraz ogrodu.

O autorze

Redakcja plusoutlet.pl

Redakcja PlusOutlet.pl przygotowuje poradniki dla osób, które planują, budują lub wykańczają dom. Opisujemy cały proces: od wyboru i przygotowania działki oraz formalności, przez grunt i fundamenty, po ogrzewanie i wykończenie wnętrz.

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również