Pompa ciepła

Pompa ciepła monoblok czy split – co wybrać? Porównanie rozwiązań

Autor: Redakcja plusoutlet.pl Opublikowano Czas czytania: 5 min

Pompa ciepła monoblok i split mogą osiągać porównywalną sprawność. Różnią się przede wszystkim sposobem montażu, prowadzeniem czynnika oraz wymaganiami serwisowymi. Monoblok upraszcza instalację i nie wymaga uprawnień F-gazowych, ale trzeba zabezpieczyć wodę znajdującą się w jednostce zewnętrznej przed zamarznięciem. Split ogranicza to ryzyko, jednak wymaga certyfikowanego instalatora i może wiązać się z dodatkowymi obowiązkami dotyczącymi kontroli szczelności.

Monoblok a split – na czym polega różnica?

W pompie ciepła typu monoblok cały układ chłodniczy jest zamknięty fabrycznie w jednostce zewnętrznej. Między urządzeniem a budynkiem biegną rury instalacji hydraulicznej, w których znajduje się woda grzewcza albo płyn niezamarzający, na przykład glikol.

W systemie split układ chłodniczy rozdzielono między jednostkę zewnętrzną i wewnętrzną. Przewody łączące oba moduły zawierają czynnik chłodniczy. Wymaga to wykonania połączeń chłodniczych na miejscu, a więc także użycia specjalistycznych narzędzi i zachowania procedur dotyczących F-gazów.

Ta różnica nie oznacza automatycznie, że jeden typ pompy grzeje lepiej od drugiego. O rzeczywistej sprawności decydują między innymi model urządzenia, temperatura zasilania, warunki pracy i jakość projektu instalacji. Sam podział na monoblok i split nie przesądza o wydajności.

Pompa ciepła monoblok czy split – porównanie

Cecha Monoblok Split
Układ chłodniczy Fabrycznie zamknięty w jednostce zewnętrznej Rozdzielony między jednostkę zewnętrzną i wewnętrzną
Uprawnienia F-gazowe Nie są wymagane do wykonania typowych połączeń hydraulicznych Wymagane przy pracach na obiegu chłodniczym
Kontrola szczelności Zwykle nie dotyczy hermetycznego obiegu urządzenia Może być wymagana zależnie od ilości czynnika i ekwiwalentu CO₂
Ryzyko zamarznięcia Dotyczy wody w jednostce zewnętrznej, szczególnie przy awarii zasilania Brak wody grzewczej na zewnątrz budynku
Miejsce montażu Najczęściej jednostka zewnętrzna, bez dużego modułu wewnętrznego Jednostka zewnętrzna i moduł wewnętrzny wymagający miejsca w budynku
Koszt zakupu i montażu Często wyższy koszt samego urządzenia, prostsze połączenia Często niższy koszt zakupu, bardziej wymagający montaż chłodniczy

Przewiń tabelę w bok →

Monoblok – kiedy wybrać?

Monoblok jest dobrym rozwiązaniem, gdy zależy Ci na prostszym montażu i ograniczeniu prac przy układzie chłodniczym. Instalator łączy urządzenie z instalacją grzewczą oraz wykonuje połączenia elektryczne. Fabrycznie zamknięty obieg zmniejsza ryzyko błędów związanych z napełnieniem układu, wilgocią lub zanieczyszczeniami.

Brak konieczności angażowania instalatora z uprawnieniami F-gazowymi może ułatwić znalezienie wykonawcy. Nie oznacza to jednak, że montaż nie wymaga doświadczenia. Trzeba właściwie dobrać średnice rur, wykonać izolację i zaplanować ochronę przed mrozem.

Najważniejsze zalety tego rozwiązania obejmują:

  • Fabrycznie zamknięty układ chłodniczy ogranicza liczbę połączeń wykonywanych na budowie.
  • Montaż nie wymaga ingerencji w obieg czynnika chłodniczego.
  • Jednostka zewnętrzna może ograniczyć zapotrzebowanie na miejsce w kotłowni.
  • Serwis układu chłodniczego jest prostszy, ponieważ jego szczelność zależy głównie od wykonania fabrycznego.

Największym problemem pozostaje woda znajdująca się w wymienniku i rurach przy jednostce zewnętrznej. Podczas mrozu jej zamarznięcie może uszkodzić wymiennik, szczególnie gdy nastąpi awaria zasilania i pompa obiegowa przestanie pracować. Ochrona przeciwzamrożeniowa nie jest więc dodatkiem, który można pominąć.

Monoblok wymaga zabezpieczenia na wypadek braku zasilania, a nie tylko ochrony podczas normalnej pracy urządzenia.

Jedną z metod jest zastosowanie glikolu. Płyn niezamarzający zwiększa bezpieczeństwo, ale ma gorsze właściwości cieplne niż czysta woda. Może wymagać większych przepływów, a czasem także zastosowania wymiennika pośredniego glikol–woda. Taki element zwiększa koszt instalacji i powoduje dodatkową różnicę temperatur, co może obniżyć sprawność układu. Alternatywą są dedykowane moduły zabezpieczające, które utrzymują ochronę wymiennika po zaniku napięcia. Ich działanie i czas podtrzymania trzeba ocenić na podstawie dokumentacji konkretnego producenta.

Split – kiedy wybrać?

Pompa ciepła split sprawdzi się tam, gdzie ważne jest oddzielenie wodnej części instalacji od jednostki zewnętrznej. Na zewnątrz nie biegną rury z wodą grzewczą, dlatego zamarznięcie wody w wymienniku podczas przerwy w dostawie prądu nie stanowi typowego zagrożenia dla tego układu.

Przewody między modułami zawierają jednak czynnik chłodniczy. Wykonanie połączeń, próba szczelności i uruchomienie obiegu wymagają osoby z odpowiednimi uprawnieniami F-gazowymi. W Polsce certyfikację instalatorów prowadzi Urząd Dozoru Technicznego.

Przy wyborze splitu trzeba uwzględnić następujące konsekwencje:

  • Montaż obiegu chłodniczego musi wykonać uprawniony instalator dysponujący właściwym sprzętem.
  • Błędy w wykonaniu połączeń mogą prowadzić do nieszczelności i pogorszenia pracy urządzenia.
  • W zależności od ilości czynnika oraz jego ekwiwalentu CO₂ mogą obowiązywać kontrole szczelności.
  • Dla urządzeń spełniających wymagane progi może być potrzebna karta urządzenia i wpis w Centralnym Rejestrze Operatorów.

Nie każda pompa split automatycznie podlega identycznym obowiązkom. Znaczenie ma przede wszystkim rodzaj i ilość czynnika chłodniczego oraz wartość ekwiwalentu CO₂ określona w dokumentacji. Przed zakupem należy sprawdzić te dane, zamiast opierać decyzję wyłącznie na nazwie systemu.

Split zwykle wymaga także miejsca na moduł wewnętrzny. Może on zawierać wymiennik, pompę obiegową, grzałkę, automatykę lub elementy przygotowania ciepłej wody użytkowej. Zaletą takiego układu jest natomiast brak wodnych przewodów na zewnątrz budynku.

Co wybrać – monoblok czy split?

Wybierz monoblok, jeśli chcesz uprościć montaż chłodniczy, ograniczyć formalności związane z F-gazami i masz możliwość dobrze zabezpieczyć zewnętrzną część instalacji przed mrozem. To rozwiązanie pasuje także do budynków, w których trudno wygospodarować miejsce na rozbudowany moduł wewnętrzny.

Wybierz split, jeśli priorytetem jest brak wody grzewczej poza budynkiem, obawiasz się skutków dłuższej przerwy w zasilaniu albo masz dostęp do doświadczonego instalatora z uprawnieniami F-gazowymi. Trzeba wtedy zaakceptować bardziej wymagający montaż i potencjalne obowiązki serwisowe.

Nie da się wskazać jednego rozwiązania właściwego dla każdego domu. Przed podpisaniem umowy sprawdź nie tylko moc i deklarowaną sprawność pompy, lecz także sposób ochrony monobloku przed zamarzaniem, zakres serwisu, wymagania dotyczące F-gazów oraz dostępność lokalnego wykonawcy. W praktyce to właśnie te kwestie, a nie sama nazwa technologii, najczęściej decydują o wygodzie i kosztach użytkowania.

O autorze

Redakcja plusoutlet.pl

Redakcja PlusOutlet.pl przygotowuje poradniki dla osób, które planują, budują lub wykańczają dom. Opisujemy cały proces: od wyboru i przygotowania działki oraz formalności, przez grunt i fundamenty, po ogrzewanie i wykończenie wnętrz.

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również