Kret europejski niemal nigdy nie wychodzi na powierzchnię. To zwierzę podziemne, przystosowane do życia i zdobywania pokarmu w systemie korytarzy. Widoczne na trawniku kretowiny nie oznaczają, że kret znajduje się na zewnątrz – są tylko ziemią wypychaną podczas kopania.
Dlaczego kret pozostaje pod ziemią?
Kret europejski (Talpa europaea) większość życia spędza w wilgotnej glebie, zwykle na głębokości około 20–50 cm. Jego przednie łapy mają kształt łopat i silne pazury, dzięki czemu zwierzę może szybko drążyć tunele. W nich znajduje dżdżownice, larwy owadów i inne bezkręgowce, wykorzystując czuły słuch oraz włosy czuciowe na pysku i ogonie.
Wyjście na powierzchnię jest dla kreta niebezpieczne i mało wygodne. Poza tunelem porusza się niezdarnie, a jego słabo rozwinięty wzrok nie pomaga mu w jasnym świetle. Jest też narażony na ataki drapieżników, między innymi ptaków, lisów, kun i łasic. Z tego powodu, jeśli znajdzie się na zewnątrz, zwykle stara się jak najszybciej wrócić pod ziemię.
Kretowina powstaje wtedy, gdy zwierzę usuwa nadmiar ziemi z podziemnego korytarza. Kret wypycha ją ku górze, ale sam nie musi opuszczać tunelu. Dlatego świeży kopiec świadczy o aktywności pod ziemią, a nie o tym, że kret właśnie wyszedł na trawnik.
Rzadkie opuszczanie korytarzy wynika przede wszystkim z kilku czynników:
- Zagrożenie drapieżnikami – na powierzchni kret jest łatwym celem dla ptaków i ssaków.
- Niezdarność w poruszaniu się – jego ciało i łapy są przystosowane do przeciskania się przez glebę, nie do chodzenia po otwartym terenie.
- Słaby wzrok – kret nie jest całkowicie pozbawiony wzroku, ale jego oczy nie są przystosowane do sprawnego funkcjonowania w jasnym środowisku.
Kiedy kret może wyjść na powierzchnię?
Wyjątkiem bywają młode osobniki, które po opuszczeniu gniazda szukają własnego terytorium. W czasie takiej wędrówki mogą przez pewien czas poruszać się po powierzchni, ale jest to dla nich szczególnie ryzykowny etap życia. Część młodych ginie wtedy w wyniku ataków drapieżników.
Kret może pojawić się na zewnątrz także wtedy, gdy jego korytarze zostaną zalane po intensywnych opadach lub podniesieniu poziomu wód gruntowych. Nie wychodzi jednak po to, by spędzać tam czas. Próbuje znaleźć bezpieczne miejsce i wrócić do podziemnego środowiska.
Najwięcej nowych kretowin można zauważyć rano, ponieważ kret jest wtedy aktywny. Nie oznacza to jednak, że pracuje na powierzchni. Kopiec jest jedynie śladem jego działalności pod ziemią.
W praktyce widok kreta na trawniku należy do rzadkości. Znacznie częściej obserwujemy skutki jego kopania niż samo zwierzę.